حجاب، حق و انتخاب؛ روایت دخترانی که دیوار سکوت را می‌شکنند

حجاب، حق و انتخاب؛ روایت دخترانی که دیوار سکوت را می‌شکنند

پیشاهنگان امام مهدی در لبنان با پویش «حجاب؛ حق و انتخاب» به حمایت از دختران محروم از تحصیل در آذربایجان برخاستند. از بیروت تا جبشیت، صدها دختر نوجوان همبستگی خود را با خواهرانشان اعلام کردند.

پایگاه خبری هوران – هیچ کودکی نباید بر سر یک دو‌راهیِ بی‌رحمانه بایستد؛ دو‌راهی تلخی که یک سویش نیمکت‌های روشن مدرسه و الفبای دانایی است و سوی دیگرش، تار و پود حریری که با روح و باورش گره خورده است. اما روزگار گاهی برای دختران مسلمان در جغرافیایی دوردست، در خاک جمهوری آذربایجان، همین معادله ناعادلانه را رقم زد: اجبار به فرونهادن پوشش برای ورود به کلاس درس، یا طرد شدن از حق طبیعی آموختن.

در برابر این سکوت و غربت، در نقطه‌ای دیگر از جغرافیای مقاومت و ایمان، موجی تازه جوشیدن گرفت. از خاک باران‌خورده جنوب لبنان تا قلب پُرتب‌و‌تاب بیروت، راهنمایان و شکوفه‌های پیشاهنگی امام مهدی (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) تصمیم گرفتند آیینه‌ای باشند برای بازتاب رنجِ خواهرانشان. آنان پرچم کارزاری را برافراشتند که نامش با صراحت، حقیقت را فریاد می‌زد: «حجاب؛ حق و انتخاب».

این جنبش، یک بیانیه سرد یا گردهمایی تشریفاتی نبود؛ بلکه کوششی بود تا نشان دهد کرامت انسان مرز نمی‌شناسد و پایبندی به دین نباید به بهانه‌ای برای سلب بدیهی‌ترین حقوق کودکان بدل شود.

نبضِ رویش در بیروت؛ فراتر از یک نماد

چشم‌ها به عصر آدینه، شانزدهم اکتبر دوخته شده بود؛ جایی که پیش‌بینی می‌شد بیش از هزار دختر نوجوان و خردسال دوشادوش یکدیگر بایستند.
فرمانده زینب منصور، کمیسر راهنمایان بیروت، در میانه این تدارک گسترده، راز اصلی ماجرا را در یک چیز می‌دید: «دختران نباید سیاهی‌لشکر یا تصویری نمادین باشند؛ آنان باید روح این پیام را زندگی کنند.» به همین دلیل، دست‌های کوچک اما مصمم دختران ۹ تا ۱۳ سال، خود قلم‌موها و رنگ‌ها را به دست گرفتند، پلاکاردها را نگاشتند و واژه‌های سخنرانی‌هایشان را انتخاب کردند. آنان با زبان معصومانه خود یاد گرفتند که صدای بی‌پناهان باشند و باور کنند که فریاد عدالت‌خواهی حتی از گلوی کودکی ده ساله می‌تواند وجدان جامعه را بیدار کند.

گرچه سختی مسافت، مشغله‌های درسی و اقتضائات زمانی باعث شد کانون این گردهمایی میدانی بر گروه سنی ۹ تا ۱۳ سال متمرکز شود، اما زنجیره همبستگی هرگز گسسته نماند. از روزهای آدینه و شنبه تا یکشنبه، این مسیر جریان داشت؛ به‌ویژه در روز شنبه که دختران بزرگ‌تر، در رده سنی ۱۴ تا ۱۷ سال، در قالب دیدارهای تشکیلاتی و آیین‌های ویژه «روز راهنما»، ایستگاه‌های همبستگی خویش را برپا کردند تا هیچ صدایی ناگفته نماند.

امواجی در خانه و خیابان
حرکت پیشاهنگان بیروت به مرزهای میدان و پارک محدود نشد. مادران در کنج خانه‌ها، دختران خردسالشان را در آغوش کشیدند و دوربین‌ها پیام‌های پرمهرِ هم‌صدایی با دختران مظلوم جمهوری آذربایجان را ثبت کردند. این نماهنگ‌ها با هشتگ‌های اختصاصی پویش در فضای مجازی جاری شدند تا هر دختری که به

خاطر فاصله جغرافیایی یا مشغله روزمره نتوانسته بود در خیابان بایستد، سهم خود را از عمق خانه‌اش به جهان مخابره کند.
پیام روشن بود و زینب منصور آن را خطاب به همه آزادگان جهان و حامیان حقوق کودک بازگو کرد: «محروم کردن دختران از آموزش به بهانه پوشش، ستمی آشکار است. پایبندی به باورها با پیشرفت علمی منافاتی ندارد، بلکه انسانیت حکم می‌کند فضایی فراهم شود تا دختران بدون اکراه، در امنیت، کرامت و وفاداری به اعتقاداتشان رشد کنند.»

صدای رسای جنوب؛ جبشیت در سنگر همبستگی

هم‌زمان در جغرافیای دیگر، در جنوب سرسبز لبنان، کمیسرای راهنمایان جبل عامل دوم با هدایت فرمانده منال فحص، نبض دیگری از این خروش را هدایت می‌کرد. فحص بر این باور بود که این کنش باید تماماً جلوه‌گاه اندیشه دختران باشد؛ از همین رو، صفحات سپید نقاشی‌ها و واژه‌های کودکان، به بوم‌هایی برای به تصویر کشیدن مفهوم آزادی، حیا و حقِ گزینش بدل شدند.

در حسینیه تاریخی «صمود» در شهرک جبشیت، بیش از ۴۰۰ دختر نوجوان و شکوفه پیشاهنگ زیر یک سقف گرد آمدند. پلاکاردهایی که بالای سر بردند، نه‌تنها ردِ آشکارِ فشارهای ضدحجاب در آذربایجان و دیگر کشورها را نشان می‌داد، بلکه اثبات کرد این ماجرا یک رنج فردی و منزوی نیست؛ زخمی است بر پیکره هویت جمعی، و نهادهای تربیتی موظف‌اند نسلی را پرورش دهند که درد همنوع را درد خویش بداند.
سرانجامِ یک ندا

از بیروت شلوغ تا خاک صبور جبشیت و جنوب، پیشاهنگان امام مهدی (عج) تصویری یکپارچه از همبستگی را ترسیم کردند. خواه در قدم‌های استوار تجمع‌های میدانی، خواه در رنگ‌آمیزی پلاکاردها، یا حتی در نجواهای ضبط‌شده خانگی در فضای مجازی؛ یک حقیقتِ واحد بر تارک این جنبش می‌درخشید:
«آموزش و دانایی، حقِ زایل‌نشدنی هر دختر است و هیچ تمدنی حق ندارد کودکی را میان تحصیل و هویت دینی‌اش در تنگنای انتخاب بگذارد؛ حجاب نه مانع پرواز، که حق و انتخاب شرافتمندانه اوست.»