شکست مدل دوقطبی در اسرائیل/ لیکود و اپوزیسیون اصلی دیگر اکثریتساز نیستند
برآوردها حاکی از آن است که سهم تجمیعی لیکود و جریان اصلی اپوزیسیون( حزب یاشار به رهبری آیزنکوت) در بهترین سناریو به دشواری از مرز ۴۰ کرسی فراتر میرود و در برخی مدلسازیها حتی به کمتر از آن نزول میکند.
پایگاه خبری هوران – یک متغیر ساختاری بسیار کلیدی در جامعهشناسی سیاسی و رفتار انتخاباتی اسرائیل وجود دارد که تحلیلگران انتخابات کنست و اسرائیل عموماً از آن غفلت میکنند؛ اگر الگوهای توزیع آرا در نظرسنجیهای معتبر و جریان اصلی (نه پیمایشهای سوگیرانه و قطبیشدهای نظیر مؤسسه فیلبر) بازتابدهنده واقعیت صندوقها باشند، صرفنظر از ترکیب نهایی ائتلاف حاکم، نظام سیاسی اسرائیل در آستانه ورود به فاز پراکندگی و تمرکززدایی بیسابقه حزبی قرار دارد؛ مرحلهای که در آن احزاب بزرگ فراگیر و مردممحور – همان تکقطبیهایی که در اوج تاریخ خود، مانند کارگر و لیکود بودند – عملاً اندک اندک از صحنه سیاست اسرائیل ناپدید میشوند.
از منظر پیشینه تاریخی دادههای پارلمانی، تاکنون رکورد نحیفترین حزب پیروز در تاریخ کنست به ائتلاف «اسرائیل واحد» به رهبری ایهود باراک در انتخابات سال ۱۹۹۹ تعلق داشت؛ حزبی که تجسمی از بدنه حزب کارگر بود و با تنزل به تنها ۲۶ کرسی توانست جایگاه نخست را حفظ کند. تصادفاً، آن دوره ثبتکننده پایینترین ضریب تجمیع آرا در دو حزب پیشتاز نیز بود؛ مجموعاً ۴۵ کرسی (اسرائیل واحد + لیکود). نزدیکترین برآیند به این وضعیت، انتخابات ۲۰۲۱ پارلمان بود که مجموع کرسیهای لیکود و یشعتید به ۴۷ کرسی رسید؛ هرچند در آن مقطع هنوز لیکود نقش یک حزب بزرگ متعارف را با ۳۱ کرسی ایفا میکرد و یش عتید (با ۱۷ کرسی) در جایگاه حزبی متوسط قرار داشت؛ زیرا برای بیرون راندن نتانیاهو از قدرت، لاپید بسیار محتاطانه کمپین ایحاد کرده بود و اندازه بلوک خود را بر اندازه حزبش اولویت داده بود.
اما دادههای نظرسنجیهای کنونی جهش متفاوتی را نشان میدهند؛ برآوردها حاکی از آن است که سهم تجمیعی لیکود و جریان اصلی اپوزیسیون( حزب یاشار به رهبری آیزنکوت) در بهترین سناریو به دشواری از مرز ۴۰ کرسی فراتر میرود و در برخی مدلسازیها حتی به کمتر از آن نزول میکند؛ این یعنی سرلیست برنده در محدوده حدود ۲۰ کرسی متوقف خواهد شد. به زبان کمّی میتوان گفت که بیش از دو سوم کرسیهای کنست (از مجموع ۱۲۰ کرسی) خارج از ید دو حزب مدعی اصلی توزیع خواهد شد. این در حالی است که تا همین انتخابات ۲۰۲۰، دوگانه لیکود و آبی و سفید(حزب گانتس) با ثبت رکورد مشترک ۶۹ کرسی، اکثریتی قاطع و ساختار نیمهدوقطبی پایداری را به نمایش گذاشته بودند.
نمیشود مطمئن بود که کمرنگ شدن نقش احزاب مردمی بزرگ از سیاست اسرائیل یک پدیده گذرا است یا تعادل جدیدی در صحنه سیاسی رژیم صهیونیستی خلق میکند اما اگر گزاره دوم صادق باشد، بهطور قطع، اسرائیل وارد دورهای از بیثباتی مزمن و اخلال در تصمیمگیری خواهد شد.
این وضعیت، اهرم چانهزنی نخستوزیر مأمور تشکیل کابینه را به شدت تضعیف میکند و او را در برابر باجخواهی سیاسی احزاب اقماری و اصطلاحاً “شرکای کهتر” بیدفاع میسازد.
این احزاب اقماری، اینبار به پشتوانه کرسیهای حیاتیشان، زیادهخواهیها و مطالبات ایدئولوژیک خود را بر نخستوزیر تحمیل میکنند. در چنین ساختاری، هر کس دولت بعدی را تشکیل دهد، حزبی را رهبری خواهد کرد که وزنه انتخابیاش تقریباً نصف مجموع وزنه شرکای کوچکتری است که مجبور است برای بقای کابینه و رسیدن به نصاب ۶۱ کرسی دستبهدامنشان شود.
انتهای پیام/