سبک زندگی جهادی
عضویت در خبرنامه

برای دریافت خبرنامه ایمیل خود را ارسال کنید

هنر داستان نویسی چیست؟

کدمطلب : 17534

هنر داستان نویسی چیست؟


انجمن نویسندگان استان گلستان هوران


هنر راهی است برای شناخت دنیا. هنرمند برای آفرینش یک اثر، ابتدا در مرحله «احساس» و سپس «ادراک» چیزی را که وجود ندارد خلق می کند. با این حساب، صاحب نظران، ادبیات را شاخه ای از هنر دانسته اند که در آن بیان زیبا و متعالی احساس، عاطفه و اندیشه انسانی به مدد واژه ها و جمله ها صورت می گیرد. پس می بینیم که ادبیات برخلاف تصور عده ای، به معنای احساس و اندیشه های زیبا نیست. بلکه بیان زیبای این اندیشه هاست. در این میان، داستان به عنوان یکی از برترین شکلهای ادبی، مطرح می شود که می تواند این مهم را به انجام برساند.


داستان بیان واقعه ای است که در آن یک مجموعه عنصر اساسی مانند شخصیت، زبان، فضا، ساختمان، موضوع، محتوا و ... حضور و نفوذ داشته باشند، بر اساس نیازها و اهداف انسانی خلق شده باشد و کارکرد زمان و روشهای زمان بندی در آن نقش اندیشمندانه و ظریفی یافته باشد.


به بیانی دیگر، داستان، اثری کوتاه است که در آن نویسنده به یاری یک طرح منظم، شخصیتی اصلی را در یک واقعه اصلی نشان دهد؛ طوری که این اثر بر روی هم تأثیر واحدی را القا کند و مخاطب نیز به دریافت خاصی از داستان و تفکرات نویسنده برسد.
قصه، داستان کوتاه، داستان بلند و رمان، شکلهای مختلف ادبیات داستانی هستند، که بنا به شکل، محتوا، موضوع، سبک و ... به انواع و اقسام مختلفی تبدیل می شوند. البته قصد ما فقط پرداختن به داستان کوتاه است که خود پایه اساسی تشکیل داستانهای بلندتر و رمان می باشد. گرچه عمر داستان کوتاه و رمان، کوتاهتر از بقیه اشکال است ولی در بین عموم پذیرفته تر و پرطرفدارتر می باشد. اگر داستان کوتاه را یک ساز فرض کنیم، رمان یک سمفونی و مجموعه ای از سازهاست. رمان نویس شخصیتهایی را انتخاب می کند و آنها را در موقعیتی از اجتماع قرار می دهد، بعد در نتیجه درگیری و کشمکش این شخصیتها با هم و بر اثر برخورد و اصطکاک آنها با افراد آن اجتماع، وقایع رمان به وجود می آید، ولی برای نویسنده داستان کوتاه چنین فرصت و امکانی پیش نمی آید و هرگز مجموعه زندگی شخصیتی تجسم پیدا نمی کند. در داستان کوتاه، شخصیت قبلاً پرورش یافته است و حال در پیش چشم خواننده منتظر، فقط درگیر کاری است که آن کار محتملاً به اوج و لحظه حساس و بحرانی خود رسیده، یا در جریان کاری است که قبلاً به وقوع پیوسته اما به نتیجه نهایی خود نرسیده است.
علاوه بر این، داستان شالوده هر اثر روایتی و نمایشی خلاق است. در واقع، تمامی آثار سینما و تئاتر در هر شکل و شیوه اجرایی، محتاج متنی خاص هستند، که در این متن داستان نقش اصلی دارد و می کوشد در عین سرگرم کننده بودن، آموزنده نیز باشد و پیامی را به مخاطب منتقل کند. گستردگی موارد استفاده داستان و شیوه زیبای آن در بیان هنری و ادبی اندیشه های خاص، موجب شده علاقه مندان بسیاری به این کار روی آورند و به نویسندگی بپردازند، اما باید توجه داشت یک داستان نویس نباید زندگی را تقلید کند بلکه بایستی از مواد و مصالح آن استفاده کرده و چیزی را که مد نظرش است خلق کند.
ویژگی یک داستان خوب
یکی از مشخصات مثبت داستان، اختصار و کوتاهی آن است. یک نویسنده ماهر باید بتواند با کمترین کلمات، بیشترین مفهوم را القا کند. در واقع او باید با استفاده از ایجاز و گزیده گویی، با زیباترین و کوتاهترین جملات، داستانش را بنگارد، آن هم با زبان و سبک زمان خودش.
ابتکار، یکی دیگر از این ویژگیهاست. نویسنده باید با استفاده از خلاقیت و ابتکار خویش، طرح مناسبی را با پیچهای لازم پی ریزی کند تا بتواند در مرحله بعد به روشنی و با منظوری مشخص و واضح داستان را بنویسد. ساده و روان نوشتن دلیل بر کم سوادی نویسنده نیست، بلکه برعکس نشانگر قدرت او در استفاده از ساده ترین کلمات است. مبهم نویسی و استفاده از کلمات غیر مستعمل، بیانگر آن است که نویسنده خود نیز نمی داند که به روشنی چه می خواهد بگوید.
تازگی شیوه پرداخت نیز کمک می کند تا داستان نسبت به آثار مشابه که دارای موضوعهای یکسان هستند، از جذابیت ویژه ای برخوردار باشد. نویسنده باید سعی کند با استفاده درست و مناسب از عناصر مختلف و با زاویه دیدی متغایر از دیگر نویسندگان اثرش را خواندنی و به یادماندنی کند.
چرا و چطور بنویسیم؟
به طور مسلم کسی که می خواهد نویسنده شود، با توجه به هدف والای خویش دست به این کار می زند. کمتر دیده شده که کسی فقط به خاطر پول و مادیات قلم بزند. خواسته و ناخواسته کلماتی که از قلم نویسنده تراوش می کنند، می تواند تأثیرات مثبت و گاه بسیار منفی روی جامعه کتاب خوان داشته باشد. پس مطالعه کتابهای مناسب و آشنایی با تفکرات و عقاید نویسندگان مختلف، هر قلم به دستی را در هر مرحله ای یاری خواهد داد و استعدادهای او را شکوفاتر خواهد کرد.
از سویی دیگر، این نویسنده است که باید شرایط مناسب کارش را بسازد نه اینکه انتظار داشته باشد طی شرایطی ناگهان نویسنده شود.
Share

نظرات کاربران

نارنجستان